
Bị lừa cài phần mềm điều khiển từ xa khi kẻ gian giả danh công an, ngân hàng, kỹ thuật viên? Các bước xử lý theo thứ tự: ngắt mạng, khoá tài khoản, đổi mật khẩu, dọn máy, trình báo và cách phòng tránh.
Biên soạn: Đội ngũ kỹ thuật Kim Hải · Cập nhật ngày 10/11/2026
Tóm tắt nhanh
- Lỡ cài AnyDesk, UltraViewer, TeamViewer hay phần mềm lạ theo yêu cầu của người gọi điện, nhắn tin xưng là công an, ngân hàng, điện lực, thuế hoặc "kỹ thuật viên Microsoft": ngắt mạng máy tính ngay (rút dây mạng, tắt Wi-Fi).
- Dùng điện thoại khác gọi tổng đài ngân hàng để khoá tài khoản, thẻ, ví điện tử nếu bạn từng đăng nhập ngân hàng hoặc nhập OTP trong lúc họ điều khiển máy.
- Đổi mật khẩu email, ngân hàng, Zalo, Facebook từ thiết bị khác, bật xác minh 2 bước.
- Gỡ phần mềm điều khiển từ xa, kiểm tra tài khoản Windows lạ, quét virus toàn bộ; nếu không chắc máy sạch, sao lưu tài liệu rồi cài lại Windows.
- Giữ lại số điện thoại, tin nhắn, thông tin giao dịch và trình báo cơ quan công an.
Một cuộc gọi tự xưng công an báo bạn liên quan vụ án, nhân viên điện lực báo sắp cắt điện, nhân viên ngân hàng báo tài khoản bị khoá, hay một cửa sổ cảnh báo "máy đã nhiễm virus, gọi ngay kỹ thuật viên Microsoft". Kịch bản khác nhau nhưng kết thúc giống nhau: yêu cầu bạn cài một phần mềm điều khiển từ xa và đọc mã truy cập. Khi đó, người lạ có thể nhìn thấy màn hình, điều khiển chuột, mở ứng dụng ngân hàng và đọc mã OTP. Bài này hướng dẫn những việc cần làm ngay, theo đúng thứ tự, để hạn chế thiệt hại, và cách nhận biết để không mắc bẫy lần sau.
Kịch bản lừa đảo thường gặp
- Giả danh cơ quan nhà nước: công an, toà án, thuế, bảo hiểm xã hội gọi điện báo bạn vi phạm, yêu cầu "hợp tác điều tra" bằng cách cài ứng dụng, phần mềm.
- Giả danh ngân hàng, điện lực, nhà mạng: báo tài khoản bị khoá, sắp cắt điện, sắp khoá sim, hướng dẫn cài phần mềm để "cập nhật thông tin".
- Giả danh hỗ trợ kỹ thuật: cửa sổ cảnh báo virus kèm tiếng báo động và số điện thoại, hoặc email giả mạo dịch vụ bảo mật Windows. Microsoft cho biết hãng không đưa số điện thoại vào thông báo lỗi và không chủ động gọi để sửa máy cho bạn.
- Giả danh người quen, đối tác: nhờ "cài giúp phần mềm để gửi tài liệu", "kiểm tra hợp đồng".
Điểm chung: tạo áp lực gấp, yêu cầu giữ bí mật, yêu cầu cài phần mềm điều khiển từ xa và đọc mã ID, mật khẩu hoặc bấm đồng ý cho phép điều khiển.
Việc cần làm ngay, theo đúng thứ tự
1. Ngắt kết nối
- Cúp máy, không tiếp tục làm theo hướng dẫn.
- Rút dây mạng LAN, tắt Wi-Fi của máy tính. Phiên điều khiển từ xa sẽ bị ngắt.
- Nếu chưa ngắt mạng được ngay, tắt máy bằng cách giữ nút nguồn.
2. Bảo vệ tiền trong tài khoản
- Dùng một điện thoại khác gọi số tổng đài in trên thẻ hoặc trên trang chính thức của ngân hàng, yêu cầu khoá tài khoản, thẻ, Internet Banking tạm thời.
- Làm tương tự với ví điện tử nếu có liên kết.
- Kiểm tra lịch sử giao dịch; nếu có giao dịch lạ, báo ngân hàng ngay để được hướng dẫn tra soát.
3. Đổi mật khẩu từ thiết bị khác
Đổi mật khẩu email trước tiên (vì email dùng để khôi phục các tài khoản khác), sau đó ngân hàng, Zalo, Facebook, tài khoản công việc. Bật xác minh 2 bước. Coi như mọi mật khẩu lưu trong trình duyệt của máy đó đã bị lộ. Nếu Gmail đã bị chiếm, làm theo bài Gmail bị hack: các bước lấy lại tài khoản Google.
4. Dọn máy tính (khi đã ngắt mạng)
- Vào Cài đặt > Ứng dụng > Ứng dụng đã cài đặt, gỡ AnyDesk, UltraViewer, TeamViewer, RustDesk và mọi phần mềm cài trong lúc gọi điện. Sắp xếp theo ngày cài để dễ tìm.
- Kiểm tra Cài đặt > Tài khoản > Người dùng khác xem có tài khoản lạ mới tạo không.
- Mở Task Manager, tab Ứng dụng khởi động, tắt mục lạ.
- Kiểm tra tiện ích trình duyệt lạ, xoá đi.
- Quét toàn bộ và quét Microsoft Defender Offline bằng Bảo mật Windows (xem bài Máy tính bị nhiễm virus: dấu hiệu và cách xử lý).
5. Cài lại Windows nếu không chắc máy sạch
Kẻ gian có thể đã cài thêm phần mềm ẩn để quay lại sau. Nếu họ đã điều khiển máy lâu, hoặc bạn không chắc đã gỡ hết, cách an toàn nhất là sao lưu tài liệu, ảnh (không sao lưu file cài đặt .exe), rồi cài lại Windows sạch. Hướng dẫn sao lưu trong bài Cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn.
6. Giữ bằng chứng và trình báo
- Chụp lại số điện thoại, tin nhắn, email, tên phần mềm đã cài, thời điểm và giao dịch phát sinh.
- Trình báo cơ quan công an gần nhất kèm các thông tin trên.
- Báo cho ngân hàng bằng văn bản theo hướng dẫn của ngân hàng nếu có giao dịch mất tiền.
Nếu bạn cũng dùng điện thoại theo hướng dẫn của họ
Nhiều kịch bản yêu cầu cài cả ứng dụng lạ trên điện thoại hoặc chia sẻ màn hình điện thoại khi gọi video. Gỡ ngay ứng dụng lạ, tắt chia sẻ màn hình, thu hồi quyền trợ năng (Accessibility) đã cấp cho ứng dụng lạ trên Android, đổi mật khẩu ứng dụng ngân hàng và báo ngân hàng như trên.
Dấu hiệu nhận biết để không mắc bẫy
- Người gọi yêu cầu cài phần mềm, ứng dụng hoặc đọc mã truy cập, mã OTP.
- Bị đe doạ, thúc ép làm ngay, yêu cầu không được nói với người nhà.
- Cửa sổ cảnh báo virus kèm số điện thoại hỗ trợ, không đóng được bằng cách thông thường.
- Email "bảo mật Windows", "hoàn thuế", "nhận quà" kèm đường link tải phần mềm.
- Người xưng là kỹ thuật viên nhưng chính bạn không hề gọi yêu cầu hỗ trợ.
Nguyên tắc đơn giản: chỉ cho điều khiển máy khi chính bạn chủ động gọi tới đơn vị hỗ trợ bạn biết rõ, ngồi xem màn hình suốt phiên làm việc, và gỡ phần mềm điều khiển từ xa sau khi xong.
Dùng phần mềm điều khiển từ xa an toàn
Phần mềm điều khiển từ xa không xấu; nhiều đơn vị IT dùng để hỗ trợ khách hàng nhanh. Để dùng an toàn:
- Chỉ tải từ trang chính thức của nhà phát triển.
- Không bật chế độ truy cập không cần người xác nhận (unattended access) trên máy cá nhân.
- Đóng ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, tài liệu nhạy cảm trước khi cho người khác vào máy.
- Kết thúc phiên và thoát hẳn phần mềm khi xong việc.
Khi nào nên nhờ kỹ thuật viên?
- Không biết đã bị cài những gì, không chắc máy đã sạch.
- Cần cài lại Windows nhưng phải giữ dữ liệu công việc.
- Máy văn phòng, máy kế toán bị điều khiển, cần kiểm tra các máy khác trong mạng.
Kim Hải có dịch vụ sửa máy tính tận nơi tại TP.HCM. Kiểm tra, chẩn đoán miễn phí, báo giá trước, đồng ý mới làm. Theo bảng giá hiện tại, diệt virus, tối ưu tốc độ là 150.000đ; cài lại Windows giữ dữ liệu 250.000đ, có sao lưu trước khi cài. Kỹ thuật viên Kim Hải hỗ trợ trực tiếp tại nhà, văn phòng.
Câu hỏi thường gặp
Đã gỡ AnyDesk, UltraViewer rồi thì máy an toàn chưa?
Chưa chắc, vì trong lúc điều khiển họ có thể đã cài thêm phần mềm khác hoặc tạo tài khoản ẩn; cần quét virus, kiểm tra tài khoản lạ và cân nhắc cài lại Windows.
Họ chỉ xem màn hình, không điều khiển, có nguy hiểm không?
Có, nếu trong lúc đó bạn mở ngân hàng, email hoặc đọc OTP, họ đã thấy thông tin; vẫn nên đổi mật khẩu và báo ngân hàng.
Cơ quan công an có yêu cầu cài phần mềm qua điện thoại không?
Cơ quan chức năng và ngân hàng đã nhiều lần cảnh báo về các cuộc gọi yêu cầu cài phần mềm, ứng dụng; hãy cúp máy và tự liên hệ cơ quan, ngân hàng qua số chính thức để xác minh.
Có lấy lại được tiền đã bị chuyển không?
Tuỳ từng trường hợp; báo ngân hàng và trình báo công an càng sớm càng có cơ hội tra soát.
Macbook có bị điều khiển từ xa kiểu này không?
Có, các phần mềm điều khiển từ xa đều có bản cho macOS; trên Mac, kiểm tra thêm mục Quyền riêng tư & Bảo mật xem ứng dụng nào được quyền ghi màn hình, trợ năng và gỡ ứng dụng lạ.
Lỡ cho người lạ điều khiển máy tính và không chắc máy còn an toàn? Ngắt mạng ngay rồi gọi 0967 996 831 hoặc nhắn Zalo cùng số. Kỹ thuật viên Kim Hải có mặt sau khoảng 30 – 45 phút, kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi làm.



